داریوش مهرجویی (۱۷ آذر ۱۳۱۸ – ۲۲ مهر ۱۴۰۲) فیلم‌ساز و نویسندهٔ ایرانی بود.
داریوش مهرجویی در تاریخ 17 آذر 1318 در شهر تهران به دنیا آمد. وی در دوران نوجوانی علاقه‌مند به هنر نقاشی شد و همچنین عشق به موسیقی را در خود احساس کرد و در کلاس‌های موسیقی شرکت کرد. او با کمک پدرش، سنتور را آموخت و پس از آشنایی با موسیقی کلاسیک، مهارت در نواخت پیانو نیز به دست آورد.
داریوش مهرجویی، کارگردان مشهور، در سن 17 سالگی به دنیای سینما علاقه‌مند شد و برای بهترین درک از فیلم‌ها، تصمیم به یادگیری زبان انگلیسی گرفت از این رو در سن 20 سالگی برای تحصیل به آمریکا رفت.
در سال 1346، داریوش مهرجویی وارد دنیای کارگردانی شد و نخستین فیلم خود به نام “الماس 33” را ساخت. این فیلم، با هزینه‌های بسیار بالا، در تاریخ 5 بهمن 1346 در تهران به نمایش درآمد. اما با وجود هزینه‌های بالا برای تولید و فروش متوسطی که داشت، به عنوان یک شکست تجاری در نظر گرفته شد و توجه منتقدان را هم چندان به خود جلب نکرد. این فیلم نقش مهمی در ورود داریوش مهرجویی به عرصه کارگردانی داشت.
زندگی خصوص داریوش مهرجویی
داریوش مهرجویی سالها پیش با فریار جواهریان کرد که این ازدواج به جدایی ختم شد و سپس با وحیده محمدی فر که همسر دوم داریوش مهرجویی بود ازدواج کرد.
در مورد فرزندان داریوش مهرجویی کارگردان در این حد اطلاعات منتشر شده است که ایشان 3 فرزند دختر به نام های مونا مهرجویی، مریم مهرجویی و صفا مهرجویی داشتند.
نام همسر داریوش مهرجویی وحیده محمدی فر است که ایشان هم مهرجویی کارگردان در صنعت سینما و هنر فعال بود. او در تاریخ 19 بهمن 1347 در تهران متولد شد و متاسفانه در تاریخ 22 مهر ماه 1402 در کرج درگذشت.
وی دانش آموخته رشته روانشناسی از دانشگاه تهران بود و زمینه فعالیت وحیده محمدی فر را میتوان از بازیگری تا نویسندگی فیلمنامه، طراحی لباس و همچنین همکاری به عنوان دستیار کارگردان لیست کرد.
وحیده محمدی فر در سال‌های گذشته با داریوش مهرجویی، کارگردان معروف سینما ازدواج کرده و دارای یک دختر به نام مونا مهرجویی هستند.
تفاوت سنی داریوش مهرجویی و همسر دومش 29 سال و چند ماه بود.
براساس نتایج یک نظرسنجی در سال ۱۳۸۳، مهرجویی با آفریدن هفت شخصیت، بیشترین شخصیت سینمایی ماندگار را در سینمای ایران خلق کرده‌است. همچنین، شخصیت هامون در فیلمی به همین نام از مهرجویی، ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایران دانسته شده‌است. مهرجویی بارها جزء برترین فیلم‌سازان تاریخ سینمای ایران انتخاب شد، از جمله در نخستین رأی‌گیری مجلهٔ فیلم به سال ۱۳۶۷و در رأی‌گیری سال ۱۳۷۸ مجلهٔ دنیای تصویر و در نظرسنجی سال ۱۳۸۱ مجلهٔ نقد سینما. او در رأی‌گیری ۱۳۹۸ مجلهٔ فیلم به عنوان بهترین کارگردان تاریخ سینمای ایران انتخاب شد.
او جوایز متعدد بین المللی دریافت کرد، که میتوان به جایزهٔ صدف طلایی بهترین فیلم جشنوارهٔ فیلم سن‌سباستین، سه جایزهٔ ذکر ویژه و جایزهٔ بخش نگاه نو و جایزهٔ فیپرشی از جشنوارهٔ فیلم برلین، جایزهٔ فیپرشی جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز و جایزهٔ هوگو نقره‌ای جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو اشاره کرد. سالِ ۱۳۹۳ از سوی سفیر فرانسه جایزهٔ شوالیه ادب و هنر فرانسه به او اهدا شد.
قتل داریوش مهرجویی و همسرش
مهرجویی و همسرش، وحیده محمّدی‌فر، شبِ ۲۲ مهرِ ۱۴۰۲ در خانهٔ ویلایی خود در مشکین‌دشت به دستِ باغبانِ سابقشان و همدستانش کُشته شدند. دخترشان جسد آن‌ها را کشف کرد و ماجرا را به پلیس گزارش داد. پیش از این حادثه، محمّدی‌فر در صفحهٔ شخصیِ خود در شبکه‌های اجتماعی از تهدیدهای «شخصی ناشناس با لهجه غیر ایرانی» با چاقو از پشتِ درِ ویلا خبر داده بود. او همچنین در این پست در صفحه اینستاگرام خود نوشته بود که در هفته‌های اخیر مورد سرقت قرار گرفتند و دو سنتور مربوط به پروژهٔ سنتوری ۲ از او دزدیده شده بود.
خبر کشته شدن مهرجویی و همسرش در ساعات اولیه بامداد ۲۳ مهر اعلام و از طرف نشریات پوشش داده شد. مدیران روزنامه‌های اعتماد و فراز و چند روزنامه‌نگار دیگر از سوی قوه قضائیه احضار شدند. رئیس قوه قضائیه غلامحسین محسنی اژه‌ای و رئیس‌جمهور سیّد ابراهیم رئیسی دستور پیگیری این پرونده را دادند.
محمّد قنبری، رئیس پلیس آگاهی کشور، با حضور در صحنهٔ جنایت به خبرنگاران گفت: «آثاری پیدا شده که احتمالاً از قاتل است و هیچ اثری دال بر ورود به اجبارِ قاتل یا قاتلین به خانه دیده نشده‌است. گردِ ویلا اکثراً دیواری ساخته نشده و جایی که دیوار هست کوتاه است و قاتلان بدونِ مانع احتمالاً با باز بودن در واردِ خانه شدند.» در ۲۴ مهر هفت نفر مظنون به قتل مهرجویی و همسرش دستگیر شدند. تعداد بازداشت‌شدگان روز بعد به ده نفر رسید. در ۲۷ مهر اعلام شد که عامل اصلی قتل مهرجویی دستگیر شده‌است. به گفتهٔ سعید منتظرالمهدی، سخنگوی نیروی انتظامی، قاتل در میان دستگیرشدگان بوده‌است. پزشکی قانونی علت مرگشان را «خونریزی شدید به دلیل جراحات وارده به واسطه برخورد چاقو یا جسم برنده و نوک تیز» اعلام کرد.
به مناسبت مرگ مهرجویی خانهٔ سینمای ایران سه روز عزای عمومی اعلام کرد و شبکهٔ نمایش و رادیو نمایش از ۲۹ مهر تا ۵ آبان مرورِ فیلم‌های او را در برنامه قرار دادند.
جنازهٔ مهرجویی و همسرش در ۲۶ مهر ۱۴۰۲ با حضور نیروهای ضد شورش از مقابلِ تالارِ وحدت تشییع و در قطعهٔ هنرمندانِ بهشتِ زهرای تهران دفن شد. در مراسمِ تشییع شعارهای اعتراضی مانند «زن، زندگی، آزادی» به گوش می‌رسید
آثار داریوش مهرجویی
مهرجویی دارای آثار ماندگار فراوان در سینما، سینمای مستند، ترجمه، نگارش کتاب و نگارش فیلمنامه است.
گاو – آقای هالو – پستچی – دایره مینا – مدرسه‌ای که می‌رفتیم – اجاره‌نشین‌ها – شیرک – هامون – بانو – سارا- پری- لیلا- دختر دایی گمشده – درخت گلابی – میکس- بمانی- مهمان مامان – سنتوری- طهران تهران – آسمان محبوب- نارنجی‌پوش – اشباح- لامینور
رمان های مهرجویی
به خاطر یک فیلم بلند لعنتی، نشر قطره، ۱۳۸۸
روشنفکران رذل و مفتش بزرگ، مترجم: جمشید شیرازی، نشر هرمس ۱۳۸۹
در خرابات مغان، نشر قطره، ۱۳۹۱
آن رسید لعنتی، نشر به نگار، ۱۳۹۵
سفرنامه پاریس، عوج کلاب، نشر به نگار، ۱۳۹۵
ترجمه های مهرجویی
بعد زیبایی شناختی و زیباشناختی واقعیت اثر: هربرت مارکوزه
جهان هولوگرافیک اثر: مایکل تالبوت
یونگ، خدایان و انسان مدرن اثر آنتونیو مورنو
نمایشنامه‌های غرب واقعی و طفل مدفون اثر: سام شپارد
آوازه‌خوان طاس و درس اثر اوژن یونسکو
جوایز مهرجویی
مهرجویی ده‌ها جایزه داخلی و خارجی را برای فیلم‌های مختلف از آن خود کرده است، از جمله:
جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم لاروشل، فرانسه، ۱۹۷۴، گاو
جایزه ویژه بین‌المللی کاتولیک‌ها، جشنواره فیلم برلین، آلمان، ۱۹۷۸، دایره مینا
سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم فجر، ۱۹۹۰، هامون
جایزه برنز بهترین فیلم در بیست و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم هیستون، آمریکا، ۱۹۹۱، هامون
جایزه صدف طلایی بهترین فیلم در چهل و یکمین جشنواره فیلم سن‌سباستین، اسپانیا، ۱۹۹۳، سارا
برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر، ۱۹۹۵، پری
جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم زنگبار، تانزانیا، ۱۹۹۷، درخت گلابی
برنده جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر، ۲۰۰۷، سنتوری
جایزه یک عمر فعالیت تأثیرگذار فرهنگی، جایزه یلدا، به همت انتشارات کاروان و ماهنامه جشن کتاب، ۱۳۸۵
دریافت نشان لژیون دونور درجه شوالیه از سوی سفیر فرانسه، ۲۰۱۴